JWF krohne

 

Strona poświęcona postaci historycznej

Johann Wilhelm Franz von Krohne

ur. 13. Maja 1738 w Heidelbergu; † 2. Sierpnia  1787 w Berlinie

 

Johann Wilhelm Franz von Krohne to tajemnicza postać, której nie znajdziecie w polskiej Wikipedii. Niemiecki szlachcic, jak czasem podają - awanturnik, pisarz – ale to, co nas interesuje najbardziej – to fakt, iż był Tajnym Radcą Finansowym Polski.

Komu doradzał w okresie upadku Najjaśniejszej Rzeczypospolitej, I RP, dlaczego pozostaje postacią nierozpoznaną – o której nie uczy się na lekcjach historii.  Dlaczego Johann Wilhelm Franz von Krohne  nie istnieje w świadomości przeciętnego maturzysty – czy aby czasem nie jest to postać na miarę Piotra Fergussona Teppera, największego bankiera upadającej I Rzeczypospolitej?

 

Postać ta ma wpis w Wikipedii tylko w wersji niemieckojęzycznej: Johann Wilhelm Franz von Krohne .  Także: Wikidata  (Johann Wilhelm Franz Krohne).

Więcej informacji znajduje się pod linkiem: Johann Wilhelm Franz von Krohne ,  także:  Johann Wilhelm Franz von Krohne . Autorzy powyższych opisów podkreślają jedną z kluczowych ról, jaką pełnił w swoim bogatym w wydarzenia życiu  J. W. F. von Krohne  był polską Prawdziwą Tajną Radą.

Szlachcic ten znajduje się na liście osób określanych jako Tajna Rada Finansowa (niem.): Geheimer Finanzrat

 

Na początek poświęcimy kilka słów pochodzeniu nazwiska postaci, która jest obiektem naszych badań, dociekań i poszukiwań. Etymlogia nazwiska „Krohne“ podana jest na anglojęzycznym forum historycznym, dotyczącym okresu napoleońskiego.

Link do forum: Napoleonic Discussion Message Board . Link do dyskusji: "Woldemar Edmund v. Krohne" Topic .

Dyskusja dotyczy wprawdzie innej postaci epoki napoleońskiej (okresu nieco późniejszego, niż w przypadku naszego bohatera)    oficera Armii Rosyjskiej:  Edmunda von Krohne. Fragment z cytowanego linka:

The surname appears as Kranh, Kranhe, Krohn, Kronhe – meaning "crane" in various north European languages – and even as "Kranh und Krohne" due to a scribe's error in a diploma of Swedish nobility in 1648 (and perhaps the cruel sense of humor of Prussian officers in the early 1800's).  For the scribe's error, see : link.  In Russian, the surname variants are Крон and Кроне, both with and without a preceding фои.  For given names, I have found Waldemar/Woldemar Eduard/Edmund in German works and Владимир Иванович in Russian.

Widać, że nazwisko naszego bohatera występuje w wielu krajach europejskich i w kilku co najmniej wersjach, pochodzących najprawdopodobniej  od słowa „dźwig” lub „żuraw”, występującego w językach Europy Północnej. Nazwisko to występuje zarówno w wersji z „von”, jak i bez. Występuje także wśród Rosjan. Obecnie popularne jest w USA, gdzie według baz genealogicznych żyje co najmniej kilkaset osób o tym nazwisku. W Niemczech znany jest barokowy architekt (Gottfried Heinrich Krohne ), prawnik i polityk (Rudolf Krohne), a w Niderlandach - piłkarze – Dennis i Rogier (obaj czynni zawodnicy ok. trzydziestki, obecni na listach transferowych).

 Warto tu wspomnieć, że i w Polsce żyje kilkanaście osób o tym nazwisku (Krohne). Oznacza to, że w Polsce mieszka więcej osób o tym nazwisku niż np. w… Szwajcarii czy Austrii – gdzie język niemiecki jest jedynym czy jednym w kilku języków narodowych.

Nazwisko to w wersji skróconej: „Krohn” znajdziemy w historii rodzin Pomorza:  Pomeranian Genealogy & Family Histories .

Na pomorski rodowód nazwiska wskazują również inni autorzy – w syntetycznym tekście popularyzatorskim można naleźć np. tu: Krohne History. Potwierdzenie znajduje fakt, że Krohne to rzadziej występująca odmiana nazwiska Krohn,  obie wywodzące się ze Średniowiecza.

Wśród oficerów końca XVIII w. pełniących służbę na terenie Grudziądza wymieniony jest Mineur-Lieutenant von Krohne, nieznany z imienia. Jego szkice zamku grudziądzkiego stanowią cenne źródło informacji przy rekonstrukcji obiektu. Szkic z 1796r.  Źródło grafiki: Zamek w Grudziądzu odc.14, Autor: Marek Szajerka.

Wśród bliższych nam – współczesnych postaci historycznych o nazwisku Krohne wymienić można niderlandzkiego bojownika Ruchu Oporu z czasów II Wojny Światowej: Krohne, Heinrich Friedrich Wilhelm (1903-1945),  Za udział w zamachu na oficerów SD i SS rozstrzelany w styczniu 1945r. wraz z 19 innymi bojownikami.

***

Nasz bohater został sportretowany, wiemy jak wyglądał: Portrait des Johann Wilhelm Franz Freiherr von Krohne  (w opisie błędna data urodzin, o rok wcześniejsza od faktycznej).

***

Niniejsza strona służyć będzie rozwikłaniu zagadki, jaką to rolę odegrał Johann Wilhelm Franz von Krohne w historii Polski, czy zapisał się dobrze czy źle.

Postaramy się zebrać w jednym miejscu dostępne źródła, świadectwa jemu współczesnych, jak i obecne publikacje na temat tej postaci.

***

Zestawienie dorobku pisarskiego, dostępnego w światowych bibliotekach: Krohne, Johann Wilhelm Franz von, publikacje dostępne w języku niemieckim (47 tytułów) i francuskim (2 tytuły).

Wybrane Dzieła J. W. F von Krohne dostępne są w wersji zdigitalizowanej w następujących bibliotekach cyfrowych:

 

Bayerische Staatsbibliothek, München

Deutsche Digitale Bibliothek

 

Dostęp bezpośredni do wybranej książki: Allgemeines Teutsches Adels-Lexicon [...]. Publikacja ta wg naszej wiedzy została wydana również (jako reprint) w 2017r. – co podkreśla jej istotność jako źródła służącego badaniom współczesnym.

Przed nami wiele czasochłonnej lektury, mającej na celu ustalenie, które z dzieł zawierają informacje bezpośrednio czy też pośrednio dotyczące Polski (I Rzeczpospolitej) – wersja elektroniczna jest dużym ułatwieniem – oszczędzi nam wizyt, przynajmniej częściowo – a zwłaszcza podróżowania do bibliotek stacjonarnych – choć i bez tego zapewne się nie obejdzie. Po wstępnej analizie i wytypowaniu pozycji do dogłębnej lektury – w zależności od rezultatów rozważymy pozyskanie środków i dokonanie przekładu na język polski – całości lub fragmentów wybranych dzieł. Decyzja ta będzie uzależniona od naukowych walorów konkretnych publikacji i ich znaczenia dla badań historycznych nad zagadnieniem Rozbiorów I RP.

***

Zachęcamy czytelników do własnych poszukiwań – planujemy, by niniejsza strona stała się miejscem wymiany informacji na temat tej szczególnej postaci – również innych z tamtego okresu. Autorowi ten okres dziejów jest szczególnie bliski z względu na jego zainteresowania i pasję – tematykę upadku I RP i postaci związanych z tym okresem, podobnie jak zagadnieniami historii, polityki i finansów okresu poprzedzającego Rozbiory oraz następującego bezpośrednio po nich.

***

Autor strony jest pasjonatem historii, publikuje w czasopismach poświęconych popularyzacji wiedzy historycznej, ze szczególnym uwzględnieniem postaci i wydarzeń, które nie doczekały się należnego im zainteresowania pomimo upływu czasu i istotnej roli, jaką niejednokrotnie odegrały w dziejach Polski.

Kontakt z autorem:

Zastrzegamy sobie prawo nie kontaktowania się z osobami przesyłającymi materiały lub składającymi oferty nie dotyczące tematyki strony, przesyłającymi treści reklamowe, wulgarne, niezgodne z prawem czy dobrymi obyczajami. 

 

***

© 2013 Strona podlega prawu autorskiemu – zezwala się na cytowane, zarówno w całości jak we fragmentach przy zachowaniu warunku podania źródła.

 

***